Participatieverslag Kastelenplein - okt 2025

Schetsontwerp Stedenbouwkundig Plan

Inleiding

Het Kastelenplein in Eindhoven staat aan de vooravond van een grootschalige herontwikkeling als onderdeel van de gebiedsvisie Groots Gestel. De ambitie is om circa 1.000 nieuwe woningen te realiseren en het plein te versterken als levendig hart van de wijk.

In december 2024 is via participatie waardevolle input opgehaald bij de omgeving. Met deze input is de afgelopen maanden gerekend, getekend en gepland. Deze complexe puzzel waarin fasering, schuifruimte en kadastrale grenzen belangrijke uitdagingen vormden, heeft geleid tot een Schetsontwerp Stedenbouwkundig Plan. Dit ontwerp is in oktober 2025 gepresenteerd en vormt de basis voor besluitvorming.

Dit verslag beschrijft het participatieproces rond de presentatie van dit schetsontwerp.

Proces en Tijdlijn

Het proces dat tijdens het vorige participatiemoment in december 2024 is toegelicht, heeft enige vertraging opgelopen. Dit kwam door de complexiteit van de opgave, de wensen en behoeften van de diverse grondeigenaren en de zorgvuldigheid waarmee het ontwerp is ontwikkeld..

In de periode december 2024 – oktober 2025 lag de nadruk op gesprekken met de grondeigenaren. Deze gesprekken hebben geleid tot een faseerbaar schetsontwerp, opgesteld met respect voor de kadastrale grenzen.

In april 2025 zijn tijdens de expo tafelgesprekken gevoerd, waarbij het winkelend publiek toelichting kreeg op het proces en op de opbrengsten van de participatieavond in december 2024.

In juli 2025 is met de buurtvertegenwoordiging, VvE’s, wijkcentrum ’t Slot en de winkeliers gesproken om hen inzicht te geven in de totstandkoming van het schetsontwerp.

Na de afronding van het schetsontwerp is in oktober 2025 gekozen voor een breed participatiemoment, namelijk:

Donderdag 2 oktober – bijeenkomst met buurtvertegenwoordigers van Ooievaarsnest, Hanevoet, Genderbeemd, Genderdal en de VvE van de appartementen op het Kastelenplein.
Maandag 6 oktober – bijeenkomst met ondernemers (afgestemd op hun voorkeur voor de maandag als sluitingsdag).
Dinsdag 7 oktober – grote publieksbijeenkomst voor buurtbewoners en bezoekers, met presentaties in zowel Nederlands als Engels.

Uitnodigingen zijn verspreid via sociale media (Facebook, Instagram, LinkedIn), flyers in de brievenbus, de digitale nieuwsbrief, in het winkelcentrum en op de weekmarkt. Wil je je aanmelden voor de digitale nieuwsbrief? Mail dan naar fijnkastelenplein@eindhoven.nl

Opzet Participatiemoment

De publieksbijeenkomst vond plaats in Wijkcentrum ’t Slot en trok 320 bezoekers. Er werden drie presentaties in het Nederlands en één presentatie in het Engels gehouden, steeds gevolgd door een expositie.

Doelen

Terugkoppeling van het proces en de eerdere input voor het Schetsontwerp Stedenbouwkundig Plan.
Presentatie van het Schetsontwerp Stedenbouwkundig Plan.
Ophalen van feedback voor het Voorlopig Ontwerp Stedenbouwkundig Plan.

Sprekers

Alwin Beernink (projectmanager, gemeente) – toelichting op proces en aanpak.
Hilke Huijzinga (sociaal planoloog) – uitleg over de sociale dimensie in de plannen en het betrekken van maatschappelijke partners, buurt (waaronder jeugd), ondernemers en toekomstige bewoners en bezoekers.
Jeroen van de Ven (stedenbouwkundig bureau Tarra) – presentatie van het schetsontwerp en verwerking van eerdere input.

De presentatie is online beschikbaar in zowel een Nederlandse als Engelstalige versie. Kijk op openeindhoven.nl/fijnkastelenplein.

Expositie

De expositie bestond uit vier themastands:

Bezoekers konden reageren op feedbackborden met de volgende vragen:

Proces – tijdlijn, aanpak en fasering.
Ruimtelijk – schetsontwerp en onderliggende tekeningen.
Sociaal – presentatie van het “klavertje 4” van positieve gezondheid.
HOV4 – ontwerp van de HOV4-lijn en het toekomstige busstation.

Reacties konden zowel fysiek op de borden worden gegeven, als digitaal via een enquête (QR-code en nieuwsbrief bij de uitgang).

Input participatiemomenten

Input uit de presentatie:

Thema: Wonen en bouwen

Vraag: Wat wordt het aantal woningen?
Antwoord: Minimaal 800 conform vastgesteld kader, richting 1000 woningen. Het totale aantal is nog onzeker omdat het hier een schetsontwerp betreft en bepaalde zaken nog verder uitgezocht worden.
Vraag: Komen er huur- of koopwoningen?
Antwoord: Er komt een mix van huur- en koopwoningen, volgens vastgesteld gebiedskader.
Vraag: Worden er alleen appartementen gebouwd?
Antwoord: Nee, er komen ook stadswoningen, maar het merendeel betreft appartementen.
Vraag: Komen er ook zorgwoningen?
Antwoord: Er wordt levensloopbestendig gebouwd.

Thema: Parkeren en mobiliteit

Vraag: Is er een parkeerplaats voor iedereen?
Antwoord: De parkeernormen van de gemeente worden gehanteerd.
Vraag: Wat gebeurt er met de parkeerplaatsen van de moskee?
Antwoord: De gemeente is hierover in gesprek met de moskee, uitgangspunt is dat de parkeerdruk in de buurt niet toeneemt volgens gemeentelijk parkeerbeleid.

Thema: Bouwfase en hinder

Vraag: Hoe wordt omgegaan met overlast tijdens de bouw?
Antwoord: De omgeving wordt hierin meegenomen zodra de bouwfase aanbreekt.

Thema: Hoogte en stedenbouw

Vraag: Wat is de maximale bouwhoogte?
Antwoord: Nog niet vastgesteld, maar wordt afgestemd op de richtlijnen uit het kader.

Thema: Verkeer en bereikbaarheid (HOV4)

Vraag: Er is onvrede over de besluitvorming HOV4, met zorgen over verkeersdrukte.
Antwoord: De plannen voor Kastelenplein zijn gebaseerd op het HOV4-besluit. Omdat dit een besluit is, is dit voor het Kastelenplein een uitgangspunt.
Vraag: Wordt rekening gehouden met hulpdiensten?
Antwoord: Ja, dit is meegenomen.

Thema: Voorzieningen en functies

Vraag: Wat is een bibliotoop?
Antwoord: Een bibliotheek gecombineerd met ruimte voor gemeenschapsbehoeften.
Vraag: Valt basisschool ‘t startblok ook binnen het plangebied?
Antwoord: Ja, dit wordt meegenomen. Hier wordt een aparte studie voor gedaan.

Input participatiemomenten

Input uit expo:

Mobiliteit & bereikbaarheid

Bereikbaarheid sportvoorzieningen per fiets → Ja, wordt geborgd.
Fietsenstallingen, ook voor mindervaliden → Hiervoor is beleid, vergelijkbaar met autoparkeren.
Bakfietsenstallingen → Wordt meegenomen in een later stadium.
Parkeren & kansen P+R → Gemeentelijke parkeernormen worden aangehouden. Er wordt rekening gehouden met een P+R.
Bevoorrading winkels → Wordt verder uitgewerkt.
Zorgen over sluipverkeer Keverberg → Signaal doorgegeven aan HOV4-projectteam.
Sterkenburg meenemen? → Nee, valt buiten project, projectteam geeft dit door aan projectteam HOV4.
HOV4: halte ouderen & veiligheid oversteken → Signaal doorgegeven aan HOV4-projectteam.
Verbinding oost-west → Wordt behouden.

Groen, water & leefkwaliteit

Veel groen en sociale opzet → Wordt behouden.
Component water in plannen → Niet aanwezig, geen ruimte in het plan.
Fietstunnel vergroenen t.b.v. veiligheid → Wordt behouden.
Windhinder / bezonning & lichtinval bij buren → Onderzoeken volgen in een later stadium.
Zorgen over hoogbouw bij Gagelbosch → Hoogteaccent ligt en blijft aan de noordzijde, als meest passend in de omgeving.
Lessen uit Meerhoven Winkelcentrum → Worden meegenomen.

Gebouwen & voorzieningen

Verplaatsing sporthal Genderbeemd → Wordt nog onderzocht.
Middelbare school op Kastelenplein → Nee, omliggende scholen voorzien in de behoefte.
Moskee → Religieus gebouw, blijft behouden.
Openbare toiletten → Wordt later besproken.
Bibliotoop als huiskamer en plek voor internationals → Vastgelegd in beleid, krijgt een plek in Kastelenplein.
Horeca, rooftop café, terras, restaurant, kiosk, podium, seats to meet, seniorenbijeenkomsten, kinderdagopvang → Programmering volgt later.

Sociaal & gemeenschapsleven

Voorkomen anoniem winkelplein → Placemaking wordt ingezet.
Doelgroepen, ook gezinnen → Ja, er wordt doelgroep-breed ingezet; plannen zijn levensloopbestendig.
Openbare ruimte voor leerlingen, spel & sport (bankjes, schaakspel, speelplek, tafeltennis, sport in park) → Wordt via placemaking onderzocht en krijgt in volgende fase een plek.
Waar ontmoeten bij regen? → Ontmoeten, recreëren en winkelen in het open centrum; niet meer overdekt.
Meer reuring gewenst → Programmering volgt later.
Nu al starten met sociale verbinding (ook internationals) → Subsidies beschikbaar voor placemaking-events en vanuit projectteam wordt ingezet op placemaking.
Inzetten op mix culturen en internationalisering → Wordt meegenomen in programmering en placemaking.

Toegankelijkheid & inclusie

Rolstoelvriendelijkheid → Ja, wordt rekening mee gehouden volgens beleid.
Woningvormen voor mensen met autisme → Niet opgenomen in de huidige plannen.

Input online vragenlijst

Er zijn 6 vragenlijsten ingeleverd met de volgende input:

Thema: Sporthal Genderbeemd/gebiedsgrenzen

Input: Bewoners van de Eimerick dienen bezwaar in tegen het opnemen van de sporthal Genderbeemd (Hoogeweerd) in de gebiedsontwikkeling. Zij willen aparte planvorming omdat de sporthal midden in hun wijk ligt en een sociale functie heeft.
Reactie: Intern wordt onderzocht of dit binnen of buiten de scope van Kastelenplein valt. Er dient hier door het bestuur een besluit over genomen te worden.
Input: Er is zorg dat het besluit om de sporthal mee te nemen al impliciet als goedgekeurd wordt gepresenteerd, bewoners voelen zich hierdoor niet serieus genomen.
Reactie: Intern wordt onderzocht of dit binnen of buiten de scope van Kastelenplein valt.
Input: Er wordt expliciet gevraagd om de sporthal uit te sluiten van het plangebied.
Reactie: Intern wordt onderzocht of dit binnen of buiten de scope van Kastelenplein valt.

Thema: Groen en openbare ruimte

Input: Hoe wordt invulling gegeven aan de regel 8m² groen per nieuwe woning?
Reactie: Opmerking wordt meegenomen naar het stedenbouwkundig bureau.
Input: Het woord ‘groen’ komt vaak terug, maar bij grijs kleuren van de groene daken blijft weinig echt groen over.
Reactie: In toekomstige tekeningen wordt dit visueel duidelijker gemaakt.
Input: Eerste indruk: te veel hoogbouw en te weinig openbaar groen, weinig verblijfsruimte; vragen naar afmetingen Kastelenplein en groene zones.
Reactie: Wordt in latere fasen concreet gemaakt.
Input: Wat zijn de afmetingen van groen en bebouwing?
Reactie: Volgt in latere fase.
Input: Positief: het plan wordt als modern en groen ervaren met veel voorzieningen.
Reactie: Wordt behouden.

Thema: Verkeer en bereikbaarheid (HOV4 en omgeving)

Input: Probleem met oversteken HOV4; voorkeur voor ondertunneling en gescheiden verkeersstromen.
Reactie: Signaal doorgegeven aan HOV4-projectteam.
Input: Verkeer nieuwbouw Slotpark en Ridderzaal via Hoogenbeemd/Sterkenburg is onlogisch; directe aansluiting Meerveldhovenseweg is beter.
Reactie: Signaal doorgegeven aan HOV4-projectteam.
Input: Modernisering fietstunnel onder HOV4 en afsluiten Hoogenweerd.
Reactie: Signaal doorgegeven aan HOV4-projectteam.
Input: Onvoldoende veilige bereikbaarheid Kastelenplein voor fietsers/voetgangers vanuit Hanevoet en Genderbeemd.
Reactie: In plan is aandacht voor oversteekbaarheid van fietsers en voetgangers.
Input: Afwikkeling verkeer via Sterkenburg is niet duidelijk.
Reactie: Signaal doorgegeven aan HOV4-projectteam.
Input: Zorgen over sluipverkeer en snelheid op Sterkenburg; verzoek om drempels of remmende maatregelen.
Reactie: Signaal doorgegeven aan HOV4-projectteam.

HOV4 heeft gesproken met betrokkenen. Mochten er meer vragen zijn?
Het projectteam HOV4 is bereikbaar via het volgende emailadres: HOV4@Eindhoven.nl

Thema: Voorzieningen en functies

Input: Een plek voor de weekmarkt wordt gemist.
Reactie: Wordt in latere fase onderzocht.
Input: Blijft het 5G-netwerk actief tijdens verbouwing?
Reactie: Wordt in latere fase uitgewerkt.
Input: Waarom wordt de driehoek Ridderzaal – N2/A2 (braakliggend terrein) niet meegenomen? Dit is een kansrijk gebied.
Reactie: Valt buiten de scope van het project Kastelenplein.
Input: Idee: maak van Kastelenplein een lange winkelstraat (Moskee tot Aldi), met winkels beneden en wonen erboven. Divers aanbod + grotere markt; parkeren graag gratis.
Reactie: Er is gekozen voor een centrale plek voor het winkelcentrum. Ontmoeten, recreëren, ondernemen en wonen vinden in het hele gebied plaats.
Input: Positief: beperkte ruimte voor autoverkeer en nadruk op fietsen en lopen.
Reactie: Wordt behouden.

Vervolgstappen

De bijeenkomst van oktober 2025 was bedoeld om het Schetsontwerp Stedenbouwkundig Plan te presenteren. De nieuwe reacties worden verwerkt in het Voorlopig Ontwerp Stedenbouwkundig Plan. Daarnaast wordt geïnvesteerd in participatie door:

Maatschappelijke partnertafel: overleg met zorg, onderwijs en welzijnspartners over sociale thema’s.
Jongerenparticipatie: o.a. via een freerun event om jongeren actief te betrekken. Dit is belangrijk omdat uit eerdere participatie de wens “doe iets voor de jeugd” duidelijk naar voren kwam.
Buurttafel: groep bewoners die zich tijdens participatiemomenten hebben aangemeld om mee te denken over het Kastelenplein.
Ook blijven gesprekken plaatsvinden met ondernemers en wijkvertegenwoordigers.

Evaluatie op het proces

Het participatiemoment werd door de aanwezigen ervaren als goed georganiseerd.

Tijdens het participatiemoment werden veel vragen gesteld over HOV4. Geopperd is om bij een volgend participatiemoment een informatief filmpje te tonen dat het verkeerscirculatieplan toelicht.

Daarnaast kwam naar voren dat ook internationals actief willen bijdragen en de plek zien als hun nieuwe thuis, in plaats van als een tijdelijke woonomgeving. Er is geconstateerd dat de ruimte voor Engelstaligen tijdens dit moment snel vol zat. Voor toekomstige participatiemomenten is het daarom wenselijk meer capaciteit en ruimte te creëren voor Engelstalige bewoners, bezoekers, ondernemers.

Conclusie

Het participatieproces in oktober 2025 bevestigt de brede betrokkenheid bij de herontwikkeling van het Kastelenplein. Met meer dan 300 bezoekers, een meertalige opzet en digitale mogelijkheden is een breed scala aan meningen verzameld. Deze input vormt een belangrijke basis voor het Voorlopig Ontwerp Stedenbouwkundig Plan, dat in de volgende fase wordt ontwikkeld.

Gemeente Eindhoven,
Stadhuisplein 1,
5611 EM, Eindhoven

Heb je een vraag?
Neem dan contact op via kastelenplein@eindhoven.nl